“ULUSLARARASI AVRASYA KÜLTÜR COĞRAFYASINDA DEDE KORKUT, ORTAK BELLEK VE ORTAK GELECEK SEMPOZYUMU” BAYBURT’TA GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı ve Bayburt Üniversitesi Rektörlüğü iş birliğiyle Bayburt’ta düzenlenen 30. Bayburt Dede Korkut Bilim, Kültür ve Spor Şölenleri kapsamında “Uluslararası Avrasya Kültür Coğrafyasında Dede Korkut, Ortak Bellek ve Ortak Gelecek Sempozyumu” yapıldı.

Sempozyum, 7-10 Temmuz 2026 tarihleri arasında Bayburt Üniversitesi Baberti Külliyesi Fuat Sezgin Konferans Salonu’nda gerçekleşirildi. Saat 14.00’te İstiklâl Marşı ve saygı duruşu ile başlayan tören, açış konuşmalarıyla devam etti. Etkinliğin ev sahibi Bayburt Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Mutlu Türkmen’in konukları selamlayan konuşmasından sonra  Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı tanıtım filmi gösterildi. Daha sonra kürsüde yerini alan  Kurum Başkanımız Doç. Dr. Zeki Eraslan, sempozyumun anlam ve önemine değinen konuşmasında şunları söyledi:

“Sayın Vali’m, çok kıymetli protokol, sempozyum vesilesiyle salonu teşrif eden yurt içi ve dışından Bayburt’a gelen çok değerli bilim insanları, hepinizi kemali hürmetle saygıyla selamlıyorum. Sözlerime bu doğduğum topraklarda böylesine düzeyli bir toplulukla bir arada bulunmaktan duyduğum memnuniyeti ifade ederek başlamak istiyorum. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı, tanıtım filminde de izlediğiniz üzere Anayasal bir Kurumdur. Anayasa’mızın 134. maddesi ile Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun kuruluşuna dâhil olan Kurumumuz akademik çalışmalarını Cumhurbaşkanımızın gözetim ve desteğinde sürdürmektedir. Tanıtım filminde yer alan bazı projelerimizin ulusal ve uluslararası mahiyetlerinden dolayı biraz daha bahsetmek istiyorum.  Kurumumuzun hayata geçirdiği projelerden biri olan Türk Masal Külliyatı Projesi Bayburt’umuzu da ilgilendirmektedir.  Söz konusu proje kapsamında derlenen en güzel Türk masalları çocuklara özel olarak yeniden yazılıp seslendirilmektedir. Bu masallar, “Masal Masal Türkiye” adıyla hazırladığımız bir mobil uygulama sayesinde cep telefonlarına indirilerek dinleyicisine ulaştırılmaktadır. Hem İstanbul Türkçesi hem de yöre ağızlarıyla seslendirilen bu masallar ayrıca sekiz dile çevrilerek seslendirilmiştir.  Bu uygulama sayesinde Türk masallarının İngilizce, Almanca, Fransızca, Farsça, Arapça, Rusça, Japonca ve İspanyolca olarak güncel rakamla tam 150 ülkede cep telefonlarına indirildiğini memnuniyetle ifade etmek isterim. İstiyoruz ki son iki yüz yıldır Batı masallarıyla büyüyen nesiller artık kendi masallarını dinlesin, bilinçaltlarını şekillendirsin ve düşünce dünyalarını geliştirsinler. Dünya çocukları da Türk masallarıyla tanışsınlar… Diğer bir çalışmamız, Türk Devlet ve Düşünce Hayatına Yön Veren Şahsiyetlerin Kısa Yaşam Öyküleri Serisi ve Çevirisi Projesi. “Aşkın Dili Yunus Emre” ile başlatılan çalışmalar Cumhuriyet’imizin 100. yılına ithaf edilen Fatih Sultan Mehmet ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün  kısa yaşam öyküleriyle devam etti. Bu kitaplar Batı dillerini de kapsayarak 10 dilde yayımlanmıştır. Bu çalışmalarımızı Dışişleri Bakanlığımız iş birliğiyle yürütmekteyiz. Çalışmalarımızı hedefimizdeki ülkelerin okuyucularına kendi dilleriyle yayımlayarak kendi kütüphaneleri vasıtasıyla ulaştırmaktayız. Örneğin, bugün Çin,  Japonya veya İspanya’daki  bir üniversitenin kütüphanesine gidildiği zaman Yunus Emre’nin hayatına, Atatürk veya Fatih’in hayatına dair yayınlarımıza Çince, Japonca veya İspanyolca ulaşılabilmektedir. Alanında temayüz etmiş bilim insanlarının kaleminden çıkan bu çalışmalar uluslararası çeviri standartlarına uygun olarak tercüme edilip yayımlanmaktadır. Önemine binaen, tanıtım filminde yer almayan bir projemizden daha  bahsetmek istiyorum. Bu yıl, Türk Mutfak Kültürü Dijital Atlası ve Ansiklopedisi Projesi’ni  hayata geçirmiş durumdayız. Geçtiğimiz mayıs ayında Paris’te Paris Büyükelçiliğimizle iş birliği yaparak Türk Mutfağı Haftası kapsamında mutfak kültürümüz üzerine Türkçe ve İngilizce bir toplantı yaptık. Toplantıya  Fransız Michelin yıldızı aşçıları, akademisyenler ve diğer davetliler katıldılar. Türk mutfak kültürünün dijital hafızasını oluşturmayı amaçlayan projemizin tanıtıldığı toplantıda ayrıca Türkiye’nin zengin gastronomi mirasına dair akademik bilgiler sunuldu. Atatürk Kültür Merkezi ayrıca,  yürüttüğü açık kaynak projeleriyle sanat tarihi ve mimari alanlarında ciddi çalışmalara imza atmaktadır. Saygıdeğer konuklarımız, Kurumsal olarak bugün burada düzenlenen bu sempozyumun bir paydaşı olmaktan duyduğum memnuniyeti özellikle ifade etmek isterim. Bayburt Üniversitesinin kıymetli rektörü Mutlu Türkmen hocamızın etkinliği birlikte düzenleme teklifini kabul ettiğimizi gönül rahatlığıyla ve büyük bir  iştiyakla kendilerine bildirdim. Görüyorum ki önemli bir çabayla kıymetli rektörümüzün şahsında buraya yurt içinden ve dışından pek çok bilim insanı teşrif etmiş durumda. Programın hayata geçirilmesinde Bayburt’taki rical-i Devletimizin, Valimizin, Belediye Başkanımızın, milletvekillerimizin ve diğer il bürokratlarımızın şüphesiz önemli katkıları olmuştur. Dede Korkut gibi bir bilge ozanın, nevi şahsına münhasır müstesna bir şahsiyetin bu sempozyumda bilinmeyen yönleriyle ele alınıp yeni araştırmalara kapı aralayacağına duyduğum  inançla etkinliğin başarılı olmasını temenni ediyor ve hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Atatürk Kültür Merkezi Başkanı Doç. Dr. Zeki Eraslan konuşmasını tamamladıktan sonra kürsüde yerini alan Bayburt Belediye Başkanı Sayın Mete Memiş ve Bayburt Valisi Sayın Mustafa Eldivan’ın konuşmalarıyla açılış töreni devam etti. Vali Eldivan, konuşmasında Dede Korkut’un önemine dikkat çekti. Dede Korkut’u anlamanın ortak tarihimizi, müşterek değerlerimizi daha güçlü inşa edebilmenin önemli yollarından biri olduğunu vurgulayarak şölenlerin düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür etti. Protokol konuşmalarından sonra sempozyum oturumlarına geçildi.

Açılış törenine ayrıca, Bayburt Milletvekili Prof. Dr. Orhan Ateş, Azerbaycan Milletvekili Nagif Hamzayev, Garnizon Komutanı Topçu Albay Erdem Yeni, Cumhuriyet Başsavcısı Burak Yılmaz, İl Emniyet Müdürü Barış Erkol, İl Jandarma Komutanı Kıdemli Alb. Fatih Aslan, Ak Parti Bayburt İl Başkanı Turgut Çalışkan, İl Genel Meclisi Başkanı Hüseyin Şahin, Azerbaycan Kars Başkonsolosu Zamin Aliyev, Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, Gümüşhane Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Oktay Yıldız, Adıyaman Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Keleş, Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Peyami Battal, Nahcıvan Devlet Üniversitesi Rektörü Elbrus İsayev, akademisyenler, öğrenciler ve vatandaşlar katıldılar.

Atatürk Kültür Merkezi Başkanı Doç. Dr. Zeki Eraslan, etkinlik süresince sempozyumun düzenlenmesine katkılarından dolayı Vali Eldivan, Belediye Başkanı Memiş ve Rektör Türkmen’i makamlarında ziyaret ederek kendilerine Kurumumuzun bazı yayınlarını takdim ettiler.

7-10 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen etkinlikte Bayburt Üniversitesi Baberti Külliyesinde bulunan Bamsı Beyrek, Deli Dumrul ve Salur Kazan salonlarında eş zamanlı düzenlenen oturumlarda, Türkiye’nin yanı sıra farklı ülkelerden katılan akademisyenler bildirilerini sundu. Akademisyenler, Dede Korkut’u tarih, kültür, edebiyat, dil, folklor, sosyoloji ve eğitim gibi farklı disiplinler çerçevesinde ele alırken, Dede Korkut anlatılarının Türk dünyasındaki yeri, ortak kültürel hafızaya katkısı üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Dört gün süren sempozyum 10 Temmuz Cuma günü düzenlenen kapanış ve değerlendirme konuşmalarıyla sona erdi.